|
|
Coördinaten
Een positie wordt op kaarten en in je GPS doorgaans weergegeven in de vorm van twee coördinaten.
Om coördinaten te kunnen bepalen, gebruik je een raster.
Dat raster heeft een X-as en een Y-as. Eén coördinaat geeft de afstand aan tot de Y-as en één de afstand tot de X-as.
Het raster zelf noem je een coördinatenstelsel.
Er zijn verschillende coördinatenstelsels bedacht om de plek op aarde te kunnen benoemen.
Die stelsels zijn onder te verdelen in twee groepen: geografische stelsels en rechthoekige stelsels.
Een geografische coördinatenstelsels omspant de hele aarde.
Geografische coördinatenstelsels
Geografische coördinatenstelsels omspannen de hele aarde.
Het raster bestaat uit parallellen (lijnen die parallel lopen aan de evenaar) en meridianen (lijnen die van de Zuid- naar de Noordpool lopen).
De noord-zuid-positie wordt aangegeven t.o.v. de evenaar en heet breedtegraad en de oost-west-positie wordt aangegeven t.o.v. de nulmeridiaan (of meridiaan van Greenwich) en heet lengtegraad.
GPS-instellingen
|
|
|
Belangrijk is dat de kaartdatum en het positieformaat in je GPS, overeenkomen met de kaartdatum en het positieformaat van de coördinaten waar je naar toe wilt gaan.
Als dat nog niet het geval is, moet je in je GPS de kaartdatum en het positieformaat aanpassen.
|
|
|
De coördinaten van de rode stip
zijn 1,2.
Rechthoekige coördinatenstelsels
Bij een rechthoekig coördinatenstelsel bestaat het raster uit vierkante hokken.
Dat kan alleen als zo'n coördinatenstelsel zich beperkt tot een klein deel van de aarde.
Het voordeel van een rechthoekig stelsel is dat het veel makkelijker is om afstanden tussen punten te berekenen.
Het rechthoekige coördinatenstelsel van Nederland heet het stelsel van de Rijksdriehoekmeting (RD).
Dit stelsel wordt o.a. gebruikt bij de topografische kaarten van het Kadaster.
Kaartdatum
Een kaartdatum is de wijze waarop een kaartmaker de onregelmatig gevormde aarde op een plat vlak weergeeft.
Deze vereenvoudiging kan op veel verschillende manieren.
Daarom zijn er ook veel kaartdatums. De kaartdatum die vaak wordt gebruikt bij geografische coördinatenstelsels, is WGS 84 (World Geodetic System 1984).
De kaartdatum van het RD-stelsel is Bessel 1841 (in een GPS aangeduid met Dutch).
|
|
Positieformaat
De manier waarop de coördinaten worden weergegeven, heet positieformaat.
Geografische coördinaten worden vaak uitgedrukt in graden en minuten in drie decimalen achter de komma (bijv. N51º58.127 E005º40.273) (een graad is 60 minuten).
In je GPS wordt dit positieformaat aangeduid als hddd?mm.mmm'.
De N en de E geven aan dat het gaat om een locatie ten noorden van de evenaar en ten oosten van de nulmeridiaan.
De afstand tussen twee breedtegraden is 111 km.
De afstand tussen twee lengtegeraden varieert, omdat de meridianen richting de polen steeds dichter bij elkaar komen.
Bij de evenaar is de afstand tussen twee lengtegraden 111 km, in Nederland 64 km en bij de polen 0 km.
RD-coördinaten worden weergegeven in meters t.o.v. een nulpunt dat 120 km ten zuidoosten ligt van Parijs.
Dat nulpunt is zo gekozen dat alle plaatsen in Nederland noordoostelijk liggen van dit punt.
Een plek met de coördinaten 174517 442301, ligt 174517 meter ten oosten en 442301 meter ten noorden van het nulpunt.
Het stelsel van de Rijks-driehoekmeting (RD) beperkt zich tot Nederland.
|
|