Alles over GPS
coördinaten, kaartdatum en positieformaat
   home
ontvangers
coördinaten
navigeren
routes/tracks
kaarten
basecamp
basiscursus GPS  
dhz-cursus GPS  
boek
shop
alles over geocaching
links

Coördinaten

Een positie wordt op kaarten en in je GPS weergegeven in de vorm van twee coördinaten. Om coördinaten te kunnen bepalen, gebruik je een raster. Dat raster heeft een X-as en een Y-as. Eén coördinaat geeft de afstand aan tot de Y-as en één de afstand tot de X-as. Het raster zelf noem je een coördinatenstelsel. Er zijn verschillende coördinatenstelsels bedacht om de plek op aarde te kunnen benoemen. Die stelsels zijn onder te verdelen in twee groepen: geografische stelsels en rechthoekige stelsels.





Een geografische coördinatenstelsels omspant
de hele aarde.



Geografische coördinatenstelsels
Geografische coördinatenstelsels omspannen de hele aarde. Het raster bestaat uit parallellen (lijnen die parallel lopen aan de evenaar) en meridianen (lijnen die van de Zuid- naar de Noordpool lopen). De noord-zuid-positie wordt aangegeven t.o.v. de evenaar en heet breedtegraad en de oost-west-positie wordt aangegeven t.o.v. de nulmeridiaan (of meridiaan van Greenwich) en heet lengtegraad.

GPS-instellingen
Belangrijk is dat de kaartdatum en het positieformaat in je GPS, overeenkomen met de kaartdatum en het positieformaat van de coördinaten waar je naar toe wilt gaan. Als dat nog niet het geval is, moet je in je GPS de kaartdatum en het positieformaat aanpassen.






De coördinaten van de rode stip zijn 1,2.


Rechthoekige coördinatenstelsels
Bij een rechthoekig coördinatenstelsel bestaat het raster uit vierkante hokken. Dat kan alleen als zo'n coördinatenstelsel zich beperkt tot een klein deel van de aarde. Het voordeel van een rechthoekig stelsel is dat het veel makkelijker is om afstanden tussen punten te berekenen. Het rechthoekige coördinatenstelsel van Nederland heet het stelsel van de Rijksdriehoekmeting (RD). Dit stelsel wordt o.a. gebruikt bij de topografische kaarten van het Kadaster.



Bij instellingen kun je het positieformaat aanpassen.




Positieformaat
De manier waarop de coördinaten worden weergegeven, heet positieformaat. Geografische coördinaten worden vaak uitgedrukt in graden en minuten (een graad is 60 minuten) in drie decimalen achter de komma (bijv. N51°58.127 E005°40.273). In je GPS wordt dit positieformaat aangeduid als hddd°mm.mmm'. De N en de E geven aan dat het gaat om een locatie ten noorden van de evenaar en ten oosten van de nulmeridiaan. De afstand tussen twee breedtegraden is 111 km. De afstand tussen twee lengtegeraden varieert, omdat de meridianen richting de polen steeds dichter bij elkaar komen. Bij de evenaar is de afstand tussen twee lengtegraden 111 km, in Nederland 64 km en bij de polen 0 km. RD-coördinaten worden weergegeven in meters t.o.v. een nulpunt dat 120 km ten zuidoosten ligt van Parijs. Een plek met de coördinaten 174517 442301, ligt 174517 meter ten oosten en 442301 meter ten noorden van het nulpunt.



Het stelsel van de Rijks-driehoekmeting (RD) beperkt zich tot Nederland.


Kaartdatum
Een kaartdatum is de wijze waarop een kaartmaker de onregelmatig gevormde aarde op een plat vlak weergeeft. De kaartdatum die vaak wordt gebruikt bij geografische coördinatenstelsels, is WGS 84 (World Geodetic System 1984). De kaartdatum van het RD-stelsel is Bessel 1841 (in een GPS aangeduid met Dutch).


Contact: Jaap en/of Tineke - e-mail: info@wallawalla.nl



<!--Begin Walla Walla webdesign pagina voor oude browsers--> <p><font face="verdana,arial,helvetica" color="#CCCCCC" size=5> <b>Alles over GPS</b> <font face="verdana,arial,helvetica" color="#FFFFFF" size=2><p> Je bent op de site Alles over GPS. Met deze site willen we je graag enthousiast maken voor het wandelen en fietsen met een GPS. De site bevat alle informatie die je nodig hebt om zelf op pad te kunnen gaan met een GPS. Daarnaast besteden we aandacht aan de achtergronden en de techniek. We denken namelijk dat als je een beetje weet hoe een en ander werkt, je ook beter met je GPS kunt omgaan. De informatie van deze site komt uit het boekje Alles over GPS in 20 pagina's. De dikte van dat boekje geeft aan dat we niet uitputtend ingaan op alle details. Het is niet de bedoeling dat je dagen bezig bent met het bestuderen van de materie. Het is de bedoeling dat je gaat wandelen of fietsen met je GPS. <p> Trefwoorden: GPS geocaching GPS ontvangers wandelen fietsen routes tracks waypoints coordinaten kaartdatum positieformaat GPS